بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان نیز یکی دیگر از بنا های تاریخی زنجان می باشد که با توجه به نوع معماری و تزئینات استفاده شده در این بنا می توان گفت که در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی بدست آقای علی اکبر توفیقی اولین شهردار زنجان ساخته شده است که مدت زمانی محل سکونت ایشان بوده است

از آنجا که آقای اکبر توفیقی یکی از مردان خوشنام و درستکار و خیر و بانی زنجان بوده است ، در سال 1300 هجری قمری اقدامات مهمی در زمینه آبادانی و رفاه شهروندان زنجانی انجام داده است که از آن زمان تا کنون اثرات آن باقی مانده است که از آن می توان به بنای تاریخی رختشویخانه زنجان و همچنین کشتارگاه و غیره اشاره کرد .

 

بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان

 

در بدو ورود به بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان آن چیزی که نظر هر بیننده ای را به خود جذب می کند حجم پیش آمده تالار طبقه اول با ستونهای گرد آجری آن در قسمت ورودی ساختمان می باشد ،در واقع پر کارترین بخش نمای بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان از نظر کار نماسازی با آجر ، همین حجم بیرون زده تالار می باشد .آجر چینی رخبام در نمای جنوبی و همچنین آجرکاری ساده و مختصر دو طرف در اصلی ، از جمله بخشهای تزئینی بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان می باشد .

بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان یکی از بنا های دیدنی زنجان می باشد که در سال 1300 توسط آقای علی اکبر توفیقی در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی در خیابان امام – خیابان خواجه نصیر طوسی – غریبیه بالا کنونی ساخته شده است که امروزه به عنوان موزه شهدای زنجان  که آثاری شهدا از جمله عکس ، چفیه و لوازم شخصی ، مورد استفاده و بازدید عموم قرار گرفته است

 

از دیگر موارد تزئینی این اثر می توان بوجود تزئینات گچبری ، نگاره ها ،گچکاری دیوار های طبقه اول در محل تلاقی سقفهای کاذب ، استفاده از لمبه با طرح ها و رنگهای زیبا و بکار بردن آجرهای تزئینی به شکلهای قاب بندی در طرحهای مختلف به سبک تزئین بی نظیر آن اشاره نمود.

بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان در زنجان، خیابان امام، خیابان خواجه نصیر الدین طوسی، محله غریبه بالا (محله «خرابه رجی») واقع شده این بنا از شمال غرب نزدیک به دروازه رشت و از جنوب نزدیک به دروازه قزوین می باشد.

 

بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان

 

پس از پیگیری های انجام گرفته این بنا در تاریخ 25 اسفند ماه سال 1387 با شماره ثبت 2664 در میراث فرهنگی ثبت شده است که امروزه به بنیاد شهید و امور ایثارگران استان زنجان از بنای مزبور به عنوان گنجینه آثار شهیدان استان با عنوان موزه شهدا زنجان در سال 1387 افتتاح کرد و بنابراین برای این منظور اقداماتی اجرائی را در زمینه حفاظتی ، مرمت ، باز سازی و استحکام بخشی بنا انجام داده است.

همانطوریکه قبلاً ذکر شده این بنیاد در نظر دارد گنجینه آثار هدای استان را در این بنا دائر نماید . موزه شهدای گمنام زنجان گنجی ناشناخته در مرکز شهر زنجان محسوب می شود. این موزه که در نوع خود بی نظیر است دارای آثار ارزشمند بسیاری از شهدای استان می باشد که شامل نظیر عکس ، زندگینامه ، چفیه ، لباس ، پوتین ، پلاک ، کتاب ، دفتر و ده ها مورد دیگر که وقتی به آنها نگاه می کنی چیزی درونت می گوید و ای بر تو که دوستان و همرزمانت رفتند و تو مانده ای و اکنون با آثار و لوازم آنها هم نوا گشته ای.

 

بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان

 

در این موزه اتاقی به نام اتاق شهدای آزاده و جانباز اختصاص یافته است که در این اتاق آثار و وصایای شهدای آزاده و جانبازی که پس از جنگ به مقام شهادت نائل شده‌ اند، نگهداری می‌ شود.

بنای توفیقی زنجان یا موزه شهدای زنجان همه روزه صبح‌ ها از ساعت ۸ الی ۱۳ و عصر ها از ساعت ۱۵ الی ۱۸ به جز روزهای تعطیل به صورت رایگان آماده بازدید عموم مردم است.