منطقه انگوران ، منطقه حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش در استان زنجان

منطقه انگوران از مناطق بکر و دست نخورده استان زنجان و بخصوص شهرستان ماهنشان می باشد . پناهگاه حیات وحش انگوران از قدیمی ترین مناطق حفاظت شده کشورمان ایران است که با استان های آذربایجان غربی و کردستان همسایه است و در آن انواع گونه های حیوانی را می توان یافت .

منطقه انگوران که از سال 1349 حفاظت از آن آغاز گشته است ، از دو قسمت پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت شده تشکیل شده است که در کل مساحت 125.000 هکتار را شامل می شود و از این مساحت ، حدود 30.000 هکتار ( بطور دقیق 39.812 ) مربوط به پناهگاه حیات وحش می باشد و حدود 95.000 هکتار ( بطور دقیق 92.180 هکتار ) نیز مربوط به منطقه حفاظت شده می باشد .

به علت وجود کوه هایی مانند کوه بلقیس، قاریاقدی، جانقرتاران، صندوق سندران، قوشکار، ساری گونی، توزلو، دیم کان، چالداغ، قوشاسوری  ماهنشان منطقه کوهستانی است که به طبع آن ، در این منطقه زمستان هایی سرد و تابستان هایی خنک را شاهد هستیم و همچنین با دامنه ارتفاعی ۱۲۸۰ تا ۲۲۰۰ متر ، بارندگی و دمای متوسط سالیانه ۴۰۰ میلیمتر ، منطقه را دارای اقلیم نیمه خشک معتدل کرده است .

 

 

منطقه انگوران - پناهگاه حیات وحش انگوران - منطقه حفاظت شده انگوران - بیا بگردیم

 

منطقه انگوران در بر دارنده گونه های متفاوت حیوانی است که می توان به دسته های پستانداران ، پرندگان ، خزندگان و دو زیستان و آبزیان تقسیم بندی کرد که هر کدام از دسته بندی ها نیز دارای گونه های زیادی هستند که به صورت زیر است

پستانداران : کل و بز ، خرس قهوه ای ، گرگ ، شنگ ، کفتار ، روباه معمولی و سمورسنگی ، قوچ و میش ارمنی ، سیاه گوش

پرندگان : کبک دری ، کبک چیل ، باقرقره ، سار ، دال، شاه بوف ، غاز خاکستری ، تنجه ، آنقوت ، حواصیل ، دلیجه ، عقاب ، شاهین ، اگرت بزرگ ، انواع کوکرها ، خوتکا ، اردک سرسبز ، درنا ، باکلان ، زاغ ، دارکوب ، یاکریم ، قمری ،  بوتیمار ،  شاهین ،  جغد و انواع دیگر

خزندگان و دوزیستان : افعی زنجانی ، افعی دماوندی ، کورمار ، لاک پشت برکه ای ، خرچنگ و قورباغه

 

منطقه انگوران - پناهگاه حیات وحش انگوران - منطقه حفاظت شده انگوران - بیا بگردیم

 

وجود پستی بلندی های زیاد در منطقه انگوران ، باعث پدید آمدن دره های زیادی گشته است که هر یک مکانی بسیار زیبا برای گذران اوقات فراغت می باشد ، معروفترین دره های موجود در منطقه انگوران می توان به بال قیز ، دونقوزدره سی ، سونااولن ، درویشلردامی ، ساری چمن ، اوجاقلو ، سولی کان ، آقبلاغ ، ایستی بلاغ گلابلو ، اپراق ، کشخان ، شور دره گرده تاج ، استقیل درماسی ، شهید لره قره ناز ، آق کند درماسی ، پشتوک ، دربند ماهنشان ، امیر آباد ، کاکا ، قلعه جوق ، سیاه خانه ، قوزلو ، قزلجه ، قاطرچی و دلیک داش اشاره نمود و دشت های منطقه شامل ساری یاز و دندی یاز نام برد .

از جاذبه های گردشگری منطقه انگوران می توان به کوه ها و دره ها ، مناظر آبی در مناطق بکر و دست نخورده ، محدوده جنگلی و در بعضی نقاط منطقه انگوران می توان زندگی انسانی را در قالب روستا مشاهده کرد که جنبه های انسانی آن مانند خانه ها و بافت های روستایی و همچنین فعالیت های روستایی از جمله گله چرانی و باغبانی را اشاره کرد.

از میان روستاهایی که در این منطقه وجو دارد می توان به روستای یاستی قلعه ، روستای قوزلو ، دربند قاطرچی ، قلعه قوشاسوری ، تخت سلیمان ، آتشکده آذرگشسب ، کوه بلقیس ، رودخانه قزل اوزن ، لاله واژگون ، ییلاقات منطقه ، چشمه های آبگرم، قلعه بهستان ، دودکش جن ، کلیسایی در اطراف روستای بیانلو را نام برد که بسیار دیدنی هستند

با توجه به وسعت زیاد منطقه انگوران ، رودخانه های قزل اوزن ، انگوران چای ، دندی ، علم کندی ، کاکا ، حلب ، اله لو ، قلعه چای ، پری چای و گورگور چای را در خود دارد که یکی از این رودخانه های نام برده شده ، از رودهای پر آب کشور ایران است به نام قزل اوزن که با یکی شدن با رودخانه شاه رود ، با نام سفید رود شناخته می شود ، زیستگاه حدود 8 گونه از ماهیان به نام های کپور ، سس ، سیاه کولی ، زردِپر (سرخ‌پر) ، سیم ، اشپله و ماشگ ماهی می باشد .

منطقه انگوران - پناهگاه حیات وحش انگوران - منطقه حفاظت شده انگوران - بیا بگردیم

 

علاوه بر ماهی این رودخانه را باید زیستگاه ده‌ها گونه پرنده آبزی، ۷ گونه دوزیست به همراه لاک‌پشت، مار آبی و سمور آبی دانست .

از پوشش های گیاهی منطقه انگوران که از 200 گونه گیاهی پوشیده شده است می توان به درختان و درختچه‌های گردو ، بادام وحشی ، زرشک ، تمشک ، پسته وحشی و سنجد و گیاهانی چون بومادران ، چوبک ، باریجه ، گون ، کلاه میر حسن ، آویشن ، کاسنی ، فرفیون ، شقـایـق ، خلر وحشی ، مرغ ، تاتوره ، پونه ، درمنه ، جو وحشی ، علف پشمکی ، کاکوتی ، شیر خشت ، مرزه وحشی ، کنگر ، شکر تیغال ، گل گاو زبان ، شنگ ، سریش و گل حسرت و خیلی موارد دیگر را نام برد .

از آنجایی که از نام این منطقه بر می آید و به نام پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت شده ، انتظار می رود شاهد گونه های نادری از حیات وحش را در این منطقه شاهد باشیم ، بگونه ای که پرنده کوچکی به نام مگس‌گیر قهوه‌ای برای اولین بار در خاورمیانه مشاهده شده است شاهد این ادعاست و بسیاری از موارد دیگر را نیز می توان برشمرد .

 

منطقه انگوران - پناهگاه حیات وحش انگوران - منطقه حفاظت شده انگوران - بیا بگردیم

و اما در آخر باید تشکر و قدر دانی کرد از محیط بانانی که خود را وقف منطقه انگوران و این گونه های حیات وحش کرده اند و تمام تلاش خود را در جهت حفظ و سیانت از این منطقه کرده اند با وجود این افراد باز هم باید نگران افراد متخلف بود که با کارهایی که انجام می دهند باعث انقراض خیلی از گونه های موجود در این منطقه شده اند از مهمترین این کارها می توان به فعالیت های بی رویه و شدید معدنی، شخم و کشت غیر مجاز، شکار غیر مجاز، اجرای طرح های عمرانی نظیر جاده کشی، عبور خطوط انتقال نیرو، گاز، برق و مخابرات، گسترش راه های ارتباطی، ساخت و سازهای انسانی، ورود فاضلاب و پسماندهای روستایی و تردد وسایل نقلیه اشاره کرد که خطرات جدی برای این منطقه به حساب می آیند .