قلعه زیوریه سقز قلعه ای باستانی با قدمت 300 ساله از دوران مادها

قلعه زیوریه سقز و تاریخچه قدمت و اصالت آن

قلعه زیوریه سقز که از جاهای دیدنی کردستان است در حدود 700 سال پیش از میلاد یا به عبارت دیگر حدود 2700 سال پیش در دوره حکومت مادها در بالای یکی از کوه های آن منطقه که به نسبت ارتفاع بلندتری داشته ساخته شده است .

 

 

انتخاب این مکان برای ساخته قلعه زیوریه سقز بسیار ملموس است زیرا این مکان دارای موقعیت خاصی از نظر استراتژیکی در این منطقه دارد . بطوری که از این تپه به نواحی اطراف تپه اشرافیت و تسلط کامل دارد که در جنگ ها یک برگ برنده به حساب می آمده است .

قلعه زیوریه سقز که در سالنامه های آشوری یاد شده است که در زمان شورش اقوام مانایی از قلعه زیوریه عملیات جنگی مدیریت و انجام می شده است .

 

 

در اثر بارش برف و باران و عوامل جوی قسمتی از تپه ای که قلعه زیوریه سقز بر روی آن بنا شده بود تخریب شد و قسمتی از قلعه زیوریه سقز و بخشی از اشیاء قیمتی آن نمایان شد و پی به وجود این قلعه با عظمت و قدیمی گردید .

 

قلعه زیوریه سقز و اکتشاف آن

همین امر باعث شد تا یک مرد یهودی به نام ایوب رنبو و طبق متن کتاب « دوران بی‌خبری » , ایوب رنبو با همیاری اسداللّه نامی با امتیاز رسمی حفاری زیویه به مدت 8 سال اقدام به کاوش و کشف اشیاء قیمتی در قلعه زیوریه سقز کرد که این اقدام منجر به تخریب آثار بجا مانده از این بنای تاریخی شده است که صدمات جبران ناپذیری به این بنا زده شد و حدود 80 درصد تپه زیوریه مورد اکتشاف قرار گرفته و بسیاری آثار تاریخی و اشیاء قدیمی بجا مانده را با هدف فروش و تجارت انجام شده است

بعداز آن کاوش های قانونی از قلعه زیوریه سقز طرح ریزی شد ، که در چندین مرحله انجام گردید که مرحله اول آن در سال 1354 هجری شمسی آغاز شد و این مراحل تا سال 1380 هجری شمسی ادامه دارد بود . طی این کاوشهای قانونی اشیاء قدیمی ، نتایج و اطلاعات بسیار مهمی از قلعه و معماری آن دوره به دست آمده است  که از آن جمله می توان به شش مورد قبر مربوط به بزرگان و فرماندگان مادها ، قطعات عاج منقوش شده به نقش حیوانی و صحنه شکار اساطیر روی آن ، سینه‌ بند بزرگ طلایی که روی آن تصویر حیوانات و موجودات افسانه‌ ای نقش گردیده است و تابوت برنزی اشاره کرد .

از اهمیت این اطلاعات که از کاوش قلعه زیوریه سقز همین بس که  از روی دو نمونه از آنها نقش برجسته آبیدر سنندج با 120 برابر بزرگنمایی طراحی و ساخته شد.

قلعه زیوریه سقز و طرح و بنای آن

در مدت سالهایی که به حفاری و کاوش این قلعه عظیم و قدیمی انجام شده است، بنای آن به شهود قابل رویت می باشد که می توان گفت بنای این قلعه در سه طبقه ساخته شده است.

که شاهکار معماری دوران باستان به شمار می رود چرا که در حدود 3000 سال پیش اینگونه هنر نمایی کرده و این قلعه را در 1825 متر مربع بالای سطع دریا و با این استحکام ساخته اند .

طبق اسناد و مدارک و تاریخ موجود از سالیان دور و هرودوت نیز در نوشته های خود آورده است ، مردمان مادها برای دیو کو ساخته اند.

در ساخت قلعه زیوریه سقز از سنگ هایی که به طور مخصوصی تراش خورده است را روی دیوار های قلعه استفاده کرده اند ، همچنین این دیوار های سنگی و خشتی آن با اندازه های دقیق ریاضی و هندسی ساخته شده است که برای آن دوران دور از تصور می باشد .

پهنای دیوار های ساخته شده قلعه زیوریه سقز بسیار زیاد دوده و تا بیش از دو متر نیز می رسد . این سازه دارای چندین ستون سنگی و تعداد 12 عدد سر ستون سنگی می باشد که مشابه سازه های مهندسی امروزی مب اشد که دارای راه رو های بسیار زیاد بالکن های زیبا و پنجره های متعدد می باشد . نکته قابل ذکر و تامل اینکه با شواهد و بررسی های انجام شده می توان گفت که قلعه زیوریه سقز دارای شبکه لوله کشی آب شرب دارد که آب لازم برای مصارف داخل قلعه را از چشمه ای که در بالای کوه زیوریه قرارداد ، تامین می شده است .

 

 

 

قلعه زیوریه سقز و راه های دسترسی به آن

برای دیدن قلعه تاریخی و باستانی زیوریه سقز باید به استان کردستان مسافرت کنیم و بعد از گذر از شهرهای سنندج و دیوان دره راهی شهر سقز می شویم که با طی مسافتی حدود 55 کیلومتر به سمت جنوب شرقی سقز به روسنای زیوریه می رسیم که قلعه زیوریه بر روی یکی از کوه ها ، خود نمایی می کند .

 

 

قلعه زیوریه سقز و ثبت آثار ملی آن

قلعه زیوریه سقز در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۴۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

 

 

قلعه زیوریه سقز یکی از قدیمی ترین آثار تاریخی ایران است که در استان کردستان و شهر سقز قرار دارد که سال ساخت آن به 700 سال پیش از میلاد و حکومت مادها می رسد.
متاسفانه به دست فردی یهودی 80 درصد از قلعه زیوریه سقز مورد کشف و استخراج اشیاء قدیمی و باستانی قرار گرفته است.